Neuropsychologie is één van de specialismen binnen de psychologie. De neuropsychologie houdt zich bezig met het bestuderen en onderzoeken van de directe relatie tussen de structuur (bouw) en de functies (werking) van de hersenen en het gedrag.
Je zou kunnen zeggen dat neuropsychologie tussen de neurologie (leer van de zenuwen en de organische zenuwziekten) en de psychologie (wetenschap die zich bezighoudt met de aard en de eigenschappen van de menselijke ziel) in zit.

De patiënten van de neuropsychologie zijn mensen met klachten als gevolg van dementie, CVA(beroerte), hersentumor, epilepsie, medicijn- en alcoholmisbruik, een verkeersongeluk of een aangeboren hersenafwijking. Maar het kunnen ook mensen zijn die geheugenstoornissen hebben of andere problemen in samenhang met een zware depressie.

De belangrijkste taak van de neuropsycholoog is de diagnostiek: met behulp van verschillende soorten onderzoeken en testen stelt hij vast wat de gevolgen van het letsel zijn voor het gedrag. Hij maakt hierbij gebruik van testen op het gebied van: intelligentie, geheugen, aandacht en concentratie, reactiesnelheid, gevoel, taal, motoriek en ruimtelijke oriëntatie.

In de neuropsychologie wordt niet gekeken naar de beperkingen, maar juist naar de mogelijkheden van een patiënt.

Aan de hand van deze testen maakt de neuropsycholoog een blauwdruk van de neuropsychologische en psychologische factoren. Daarna kan hij, afhankelijk van de oorzaak en de klachten, de patiënt doorverwijzen naar een neuroloog, psycholoog, fysiotherapeut of logopedist voor verdere behandeling. Hij kan de patiënt ook zelf in behandeling nemen.

Bij een neuropsychologische behandeling leert de patiënt om te gaan met zijn klachten.

Er wordt niet meer gekeken naar de beperkingen, maar naar de mogelijkheden van de patiënt. Zo leert een patiënt met een geheugenstoornis bijvoorbeeld om op een effectieve manier lijsten aan te leggen en schema's te maken van alledaagse handelingen die niet vergeten mogen worden.

Een patiënt met een taalstoornis (afasie) kan een speciale training krijgen met behulp van plaatjes, woordenreeksen, filmpjes en ezelsbruggetjes, zodat verbanden opnieuw worden gelegd. Dit deel van de behandeling wordt meestal door een logopedist(e) uitgevoerd. Door middel van een behandeling leert de neuropsycholoog aan de patiënt hetzelfde gedrag op een andere wijze uit te voeren, namelijk door gebruik te maken van functies die in verband staan met de gezonde delen van de hersenen. Dit heeft tot gevolg dat de patiënt minder last heeft van zijn klachten. Je kunt het vergelijken met telefoonkabels: er worden via omwegen nieuwe leidingen gelegd.

Neurologen, psychologen en neuropsychologen werken in nauw verband met elkaar samen.

Zij verwijzen patiënten naar elkaar door. Dat is belangrijk, want zij hebben elkaar nodig. Zo kan een neuropsycholoog de gedragsgevolgen onderzoeken bij mensen bij wie, door medische ingreep, een deel van de hersenen is weggenomen.

Een psycholoog kan door middel van een gesprekstherapie een patiënt van psychische klachten afhelpen, die zijn ontstaan als gevolg van hersenletsel.